Donuk omuz sendromu tıp literatürlerinde adeziv kapsülit olarak adlandırılan, omuz ekleminde yoğun ağrı ve hareket kısıtlılığı ile kendini gösteren kronik bir kas-eklem rahatsızlığıdır.

Donuk Omuz Sendromu Nedir?

Donuk omuz sendromu (Adeziv Kapsülit) omuz eklemlerinin çevresinde yer alan yumuşak dokuların ve eklem kapsülünün sertleşmesiyle ortaya çıkan ve şiddetli omuz ağrısı olarak kendini göstererek kişide hareket kısıtlılığı oluşturan bir kas-eklem rahatsızlığıdır.

Donuk omuz, genellikle omuzun ön ve yan kısımlarında görülür. İltihabi bir rahatsızlık olmakla birlikte, ortopedik hastalıklar kategorisi içine de girmektedir.

Donuk omuz sendromunda, kişiler zamanla günlük basit hareketlerini yapamaz duruma gelir. Elbiselerini giymek, sırtına elini götürmek gibi kolunu yukarı kaldırması gereken aktivitelerde hareketlerini kısıtlılığı yaratan donuk omuz sendromu yaşam kalitesini olumsuz yönde etkiler. 

Donuk Omuz Sendromu Neden Olur?

Donuk omuz hastalığının kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte hastalığı tetikleyen bazı etmenler gözönünden bulundurulduğunda omuz kapsülü ekleminin etrafının kalınlaşarak, kemik, bağ ve tendonlar arasında sıkışıp hareket kısıtlılığı yaratması ile meydana gelmektedir. 

Geçmişte yaşanan omuz incinmeleri, tendon yırtıkları, iltihaplı romatizmalar, kireçlenme gibi ortopedik rahatsızlıklar ya da cerrahi müdahaleler sonrasında da donuk omuz sendromu gelişebilmektedir.

Ayrıca boyun fıtığı ve kireçlenmelerde omurların omuz çevresinde bulunan sinirlere baskı gerçekleştirilmesi sonucu da donuk omuz sendromu meydana gelebilmektedir. 

Donuk Omuz Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Donuk Omuz Sendromunda görülen ilk belirti şiddetli omuz ağrısıdır. Şiddetlenen ağrı sürecinin ardından günlük yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen hareket kısıtlılığı başlamaktadır.

Donuk Omuz Sendromunun Başlıca Belirtileri;

• Gece uyku düzenini bozacak şiddette ağrılar
• Kolun üstüne yatıldığında artan omuz ağrıları
• Basit günlük hareketleri (giyinmek, saç taramak gibi) yaparken ani acılar hissetmek
• Gün boyunca  yaşanan, dinlenirken bile dinmeyen şiddetli omuz ağrıları
• Kolu belli bir noktadan öteye kaldıramamak veya döndürememek.

Donuk Omuz Sendromunun Aşamaları Nelerdir?

Donuk omuz sendromu önce kendini omuz ağrıları ile gösterir. Önlem alınmazsa ağrılar zamanla şiddetini düşürerek hareket kısıtlılığı ile kişilerin günlük yaşamlarını sürdürmelerinde zorluklarla karşılamalarına neden olur. Semptomlar gözününde bulundurulduğunda donuk omuz 12 ile 24 aylık bir süreç içerisinde kendi kendine iyileşebilir. Fakat bir diğer yandan düzenli medikal egzersizler, medikal masaj, dorn terapi, manuel terapi, kayropraktik terapi gibi çeşitli fizik tedavi modelleriyle daha kısa sürede de iyileşme gerçekleşmesi mümkündür.

Donuk  donuk omuz sendromunun seyrini üç aşamada inceleyebiliriz;

• Birinci aşama ağrıların başladığı dönemdir. Bu dönemde hareketlerde yavaş yavaş kısıtlılık başlar. Gece ağrıları şiddetlenir bu dönem 6 ile 9 ay sürer.
• İkinci aşama, ağrının azaldığı fakat omuzun yavaş yavaş sertleşerek donmaya başladığı dönemdir. Kişiler bu dönemde tornavida ile basit bir yeri sıkmak, saç taramak, duş almak gibi en basit günlük hareketleri dahi yerine getiremez olurlar. Bu dönem kişiye göre değişmekle birlikte yaklaşık 4 ile 12 ay kadar sürer.
• Üçüncü aşama çözülme aşamasıdır. Ağrılar daha da azalarak omuz hareke yeteceğine yavaş yavaş kavuşmaya başlar.  Tam anlamıyla iyileşmenin gerçekleşmesi için kolun tüm hareketleri düzgün bir şekilde yapıyor olması ve eski gücüne kavuşması beklenir. Bu süreç yaklaşık 6 ay ile 2 yıl zaman almaktadır.

Donuk Omuz Kimlerde Görülür?

Donuk Omuz Sendromu erkeklere oranla kadınlarda daha sık görülmekte ve genel olarak 40-65 yaş arası kişilerde gözlemlenmektedir.

Akciğer hastalığı, hipotroidizm, hipertroidizm, tüberküloz ve parkinson gibi hastalığı olan kişiler ile kalp krizi riski taşıyan kişilerde donuk omuz görülme olasılığı daha yüksektir. Donuk omuz,  diyabet hastalarının beşinden birinde görülen bir rahatsızlık olup hareketsiz bir yaşam stili olan kişilerde daha sık görülmektedir.

Donuk Omuz Sendromu Tedavisi Nedir?

Donuk omuz sendromu kendi kendine iyileşibilen bir rahatsızlık olsa da iyileşme süreci uzun zaman aldığı için ağrı kesici ilaçlar ile birlikte fizik tedavi, medikal egzersiz ve medikal masaj yöntemleri ile kısa zamanda iyileşme gösterebilmektedir. 

Donuk omuz sendromu tedavisinde medikal tedavi ve fiziki tedavi birlikte yürütülmektedir. Donuk omuz tedavisinde, öncelikli olarak omuz ağrısını kontrol altına almak için ilaç tedavisi uygulanır.Hastanın şiddetlenen ağrılarını kesmek ve iltihabın artışını önlemek için ağrı kesiciler, kas gevşeticiler ve anti enflamatuar ilaçlar  kullanılır. 

Donuk Omuz Sendromunda Manuel Terapi Nedir?

Medikal tedavi sırasında omuzda meydana gelen hareket kısıtının önlenmesi için omuz ekleminin açıklığını sağlama hedefiyle medikal egzersiz ve manuel terapi uygulamalarını tedavisinin ikinci aşamasıdır. El ile manipülasyon yöntemiyle omuz kaslarını gevşetmek, kan akışını artırmak için sıcak ve soğuk uygulamalar ile birlikte manuel terapi uygulaması omuz kapsülünün üzerinde meydana gelen sertleşmeyi ve kalınlaşmayı hedef alır. 

Donuk Omuz Sendromunda Medikal Egzersiz Nedir?

Manuel terapi ile omuz üzerinde görülen ağrılar hafifletilerek, omzun belirli hareket aralığını ulaşması sağlanarak eş zamanlı olarak medikal egzersiz uygulamalarına geçilir. Medikal egzersizler, omuz eklemlerini güçlendirmeye yönelik yapılan egzersizlerdir. Medikal egzersizler ile manuel terapiye yardımcı olarak hareket kısıtlılığının azalması ya da önlenmesi amaçlanır. 

Donuk omuz sendromu manuel terapi ve medikal egzersizler sonrası fizyoretapistler tarafından verilen düzenli egzersizlerin uygulanması ile tamamen iyileşebilmektedir. Vücut tipi ve omuz deformasyonuna bağlı olarak iyileşme süresinde farklılıklar görülebilmekle birlikte donuk omuz sendromuna sahip kişiler eski yaşamlarına daha sağlıklı bir şekilde geri dönebilirler.

Donuk Omuz Sendromu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Donum omuz sendromu uzman bir fizyoretapist kontrolünde tedavi edilmediği taktirde hastaların hastalık süreci 2 ile 10 yıl arasında değişkenlik göstererek devam edebilir. Donuk omuz sendromuna sahip kişiler günlük yaşamlarında en basit hareketlerini bile yapamaz hale gelerek, ağrı, yanma gibi şikayetlerinde uzun süre değişiklik görülmeyebilir.