Vücudun dik durmasını sağlayan omurga sistemi üzerinde konumlanmış omurların arasındaki disklerin bozulması sonucu sinir kanallarının daralmasına spondiloz yani kireçlenme denir.

Spondiloz Nedir?

Vücut omurga sistemi üzerinde konumlanmış 33 adet omur ve bu omurların herbirine esneklik kabiliyetini kazandıran diskler bulunmaktadır. Genellikle yaşlılılığa bağlı olarak bu diskler üzerinde bozulmalar ya da aşınmalar meydana gelir. Bu aşınmalar sonucu omurlar arasındaki sinir kanallarının daralıp, sinir kökleri üzerinde basılara neden olur. Omurga sistemi üzerinde oluşan bu bozulmalara spondiloz ya da kireçlenme denilmektedir. 

Spondiloz Hangi Bölgelerde Görülür?

Spondiloz omurga üzerinde meydana gelen bozulma ve aşınmalar sonucu ortaya çıkan bir rahatsızlıktır ve iki farklı bölgede gözlemlenerek hastanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilerr. Spondiloz rahatsızlığına genel olarak ileri yaşlarda rastlandığı tespit edildiği gibi çeşitli dış etkenler de bu hastalığı tetikleyerek özellikle 30 yaş sonrasında görülme oranını yükseltmektedir.

Spondiloz bel ve boyun olmak üzere iki farklı omurga bölgesi üzerinde meydana gelen disk ve eklem aşınmaları sonucu görülmektedir. Servikal spondiloz olarak adlandırılan boyun kireçlenmesi, boyun omurlarında meydana gelen aşınma ile ortaya çıkar ve direkt olarak boyun hareket kapasitesini etkileyerek, hastaların boynu kullanma yetisini düşürür.

Bel omurgasını oluşturan faset eklemlerin ve disklerin uzun süre aşınmasına bağlı oluşan kireçlenme tipini de lomber spondiloz denilmektedir. Kendini eklem ağrısı, yangı ve hareket kısıtlılığı ile belli eden lomber spondiloz, tedavi edilemezse uyuşma, kas krampları, vücutta güçsüzlük gibi belirtilerle daha ileri aşamalara kadar gidebilir ve hastanın yaşam kalitesinde ciddi düşüşlerin meydana gelmesine neden olur.

Spondiloz Nedenleri Nelerdir?

Özellikle 40 yaşından sonra yaygın olarak görülen spondiloz, yaşa bağlı olarak omurlar arasındaki disklerin sıvı içeriğini kaybedip, büzüşmeye başlaması, eklemler arasındaki eklem kıkırdaklarının aşınması ve kemik çıkıntılarının oluşması ile ortaya çıkabilir. Boyun bölgesinde oluşan servikal spondiloz özellikle boynun en hareketli olduğu bölgelerde yani C4-C5-C6-C7 omurları üzerinde görülürken, lomber spondiloz da yine belin en hareketli olan kısmı L4-L5 ile L5-S1 omurları arasında meydana gelir.

Spondiloz her zaman yaşa bağlı olarak görülmeyebilir. Omurgalara fazla yük bindirilmesi diskler üzerinde aşınmaya sebebiyet vereceği için, ağır yük kaldırmak, kontrolsüz kilo almak da spondilozun nedenleri arasında gösterilmektedir. Omurilikten çıkan sinirlerin biri veya birkaçının bası altında kalması sonucu meydana gelen spondiloz, yüksekten düşme ve trafik kazası gibi travmalar sonucu da ortaya çıkabilmektedir.

Omurga üzerinde meydana gelen aşınma sonucu sinir kanallarının daralması ve sinir basıları ile meydana gelen spondiloz, uzun süre masabaşında çalışan kişilerde ya da boyun düzleşmesi şikayeti ile gelen hastalarda da görülebilmektedir. Ayrıca postur yani duruş bozukluğu ile Skolyoz’a sahip hastalar üzerinde spondiloz belirtilerinin görülme oranı yüksek önem taşımaktadır.

Spondiloz Belirtileri Nelerdir?

Spondiloz rahatsızlığının en temel belirtileri arasında boyun ağrısı, kolda ve belde ağrı, uyuşma ve güç kaybı gösterilmektedir. Sinir kanalları daraldıkça, sinir köklerinin bası şiddeti artar ve bu durum ellerde, kollarda ve bacaklarda uyuşmaya yol açabilir. Servikal spondiloz rahatsızlığında ilerleyen dönemlerde boyundan yansıyan ağrılar boyun hareketlerinde gerginlik, hareket kabiliyetinde kısıtlanmalara sebep olmaktadır.

Lomber spondiloz rahatsızlığında bel ağrısı en temel belirtidir ve bel ağrıları yayılarak bacağa vurabilir, yürüme, ayakta durma, geriye doğru eğilme ve sağa sola dönmeden hareket kısıtlılığı meydana getirebilir. Bel tutukluğu da yine lomber spondiloz belirtisi arasında gözlemlenir ve bunun sonucu olarak bacaklarda uyuşma ve karıncalanma da meydana gelebilir.

Bel ve Boyun üzerinde meydana gelen spondiloz birlikte ele alındığında aşağıdaki belirtiler görülebilmektedir;

– Gergin ve ağrılı bir boyun ve bel
– Omuz, kol ve bel ağrısı
– Kollarda, ellerde, bacaklarda ve ayaklarda güçsüzlük, karıncalanma ve uyuşma
– Koordinasyon kaybı
– Yürüme güçlüğü, yürüme mesafesinin azalması
– Eklemlerin bükülmesi ile meydana gelen sesler

Spondiloz Teşhisi Nasıl Yapılır?

Manuel Terapi ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon merkezlerinde bel ağrısı, bacaklarda uyuşma ve özellikle sabahları görülen bel ve boyun tutukluğu gibi şikayetlerle gelen hastaların öyküsü dinlenerek, detaylı bir tektik ve değerlendirme programına alınır. Program dahilinde hareket kısıtlılığına yol açan faktörler detaylı bir şekilde incelenerek bilgisayarlı tomografi yardımı ile teknik taramalar yapılır.

Elde edilen bulgular ışığında hastanın omurilik ve sinir köklerinin bası altında olup olmadığı incelenir, kol ve bacakların kas gücü ve duyu muayeneleri gerçekleştirilir. Tetkik ve değerlendirmeler neticesinde spondiloz tanısı konulan hastalara, hastalığın derecesi ve hastanın tepki süreci göz önünde bulundurularak, fizik tedavi, manuel terapi ve medikal egzersiz seansları içeren bir tedavi programı hazırlanır.

Spondiloz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Spondiloz tedavisinde hastaya ilk müdahale olarak vücut ağrıları üzerinde rahatlatma hedef alınarak ağrı kesici ilaçlar verilir. Ağrı kesici ilaç kullanımı, tek başına yeterli olmayacaktır. Bu nedenle hastaya uzman fizyoterapistler kontrolünde, hastalığın seyrini olumlu yönde geliştirecek fizik tedavi, manuel terapi ve medikal egzersiz seansları içeren bir program hazırlanır.

Tedavi programı omurga üzerinde meydana gelen aşınmanın derecesine göre şekillenerek germe , kuvvetlendirme, normal eklem hareketi egzersizleri, çekme-germe egzersizleri gibi birtakım medikal egzersizlerle desteklenir. Fizik tedavi terapi programı elektro terapi uygulamaları ile ağrıyı kontrol altına alarak, sinir köklerine yapılan basının şiddetinde azalmalar sağlar.

Genel olarak hem servikal hem de lomber spondiloz rahatsızlığının tedavisinde kullanılan fizik tedavi yöntemi, sinirlerin rahatlatılması, kasların güçlendirilmesinde etkin rol oynamaktadır. Fizik tedavi ile birlikte uygulanan düzenli medikal egzersiz seansları da özellikle boyun çevresindeki kasları güçlendirerek boynun ve belin esnekliğini artırır ve vücudun yeniden hareket kabiliyetini kazanmasında olumlu yönde yardımcı olur.

Bel bölgesinde yer alan omurlar arasındaki disklerin yırtılarak sinirleri sıkıştırmasına neden olan omurilik rahatsızlığına bel fıtığı denilmektedir. Şiddetli bel ağrısı ve bacağa doğru yayılan ağrı ve uyuşmalara yol açan bel fıtığı, aynı zamanda hareket kısıtlılığına neden olmakta ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.

Bel Fıtığı Nedir?

Omurgamızın esnek ve omurga üstüne binen yüklere ve darbelere karşı dinamik olmasının sebebi omurların arasında yer alan disklerin amortisör görevi görmesidir. Yaşlanmaya bağlı olarak ya da omurgaya binen ağır bir yük, beklenmedik ani bir hareket gibi durumlarda diskler deformasyona uğrayarak yırtılabilir.

Bel bölgesindeki omurlar arasında yer alan disklerin yırtılarak omurga kanalına taşması ve sinirleri sıkıştırması durumunda oluşan deformasyona bel fıtığı denir. Tıp dilinde lomber disk hernisi olarak da adlandırılan bel fıtığı, omurganın özellikle bel bölgesinde aşırı yük ve basınca maruz kalması sebebiyle yaygın olarak görülen bir omurga rahatsızlığıdır.

Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Bel fıtığı belirtileri rahatsızlığın evrelerine göre değişiklik göstermektedir. İlk evrede omurga arasındaki disklerde meydana gelen yırtılma ile hafif şiddetle başlayan ve günden güne artarak devam eden bir bel ağrısı hissedilir. 

Disklerin yırtılıp, deformasyona uğraması sonucu disklerde sıvı kaybı başlar ve omurların arasındaki sinirlerin olduğu kanala taşarak sinirleri sıkıştırır ve fıtığı bağlı bu sinir sıkışması ile birlikte bel ağrısı bacak ve ayaklara doğru yayılmaya başlar.

Bel fıtığı rahatsızlığının evreleri ilerledikçe bacak ve ayakta uyuşma ve yanma, daha ileri evrelerde kaslarda güçsüzlüğe neden olarak vücutta hareket kısıtlılığı yaratır ve günlük yaşamı olumsuz yönde etkilemeye başlar. 

Bel fıtığı başlangıcı sonrası ortaya çıkabilecek belirtiler kişilerin yaşlarına, vücut direncine, kas yapısına ve rahatsızlığın meydana gelme nedenlerine bağlı olarak değişkenlik gösterebilmekte olup, özetle aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir. 

– Belde başlayan ve bacaklara doğru yayılan vücut ağrıları

– Bacaklarda ve ayaklarda hissedilen uyuşukluk ve ağrı hissi

– Ağrıların uyku pozisyonunda artarak devam etmesi

– Spor yaparken ya da yürüyüş esnasında ortaya çıkan bel ve bacak ağrıları 

– Kaslarda güçsüzlük

– Otururken ve yürürken zorlanma hissi

– Günlük hareketlerde meydana gelen kısıtlılık

– İdrar tutamama

Bel Fıtığı Risk Faktörleri Nelerdir?

Bel fıtığı, pek çok kişinin hayatlarının bir döneminde maruz kaldığı bir omurga rahatsızlığıdır ve özellikle 30 yaş ve üstü gruplarda bel fıtığına sıkça rastlanabilmektedir.

Bel fıtığını tetikleyen pek çok risk faktörü bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi duruş bozukluğudur. Duruş bozukluğu pek çok kişinin farkında olmadan edindiği kötü bir alışkanlıktır ve ilerleyen yıllarda boyun ve sırt bölgesinde kireçlenmeye neden olarak kasların zayıflamasına yol açar ve bel fıtığı oluşumuna zemin hazırlayabilir.

Bel fıtığı bazı meslek gruplarında meslek hastalığı olarak da görülebilmektedir. Özellikle uzun süre araç kullanan, sürekli ağır yük kaldırmaya maruz kalan veya masa başında uzun saatler oturmak durumunda kalan kişilerde bel fıtığı ağrılarına ve rahatsızlığına sıkça rastlanmaktadır.

Aşırı kilo, şişmanlık ya da obezite rahatsızlığı da bel fıtığına neden olan faktörler arasındadır. Aşırı kilo alınması ile bel omurları üzerindeki basınç artarak disklerin yırtılmasına sebep olur ve bu durum bel fıtığına yol açabilir. Özellikle hamilelik sırasında aşırı kilo alımına maruz kalmak da bel fıtığını tetikleyebileceği için hamilelik döneminde beslenmeye dikkat etmek ve düzenli spor yapmak bel fıtığına karşı koruyucu bir önlemdir. 

Sigara kullanımı bel fıtığı oluşumuna sebebiyet verebilen diğer bir faktör olarak ele alınmaktadır. Uzun süre sigara kullanımı omurlar arasında konumlanan disklerin içerisindeki sıvı kaybına sebep olmakta ve bu durum disklerin deformasyonuna ve omurların arasındaki sinirlerin sıkışmasına yol açmaktadır. Yaşam tarzı olarak sigara kullanımından uzak durmak omurga sağlığınızı korumak açısından önemli bir faktördür.

Ameliyatsız Bel Fıtığı Tedavisi Nedir?

Bel fıtığı, omurga üzerine fazla yük binmesi ve bunun sonucu olarak da disklerin deformasyona uğraması ile oluşmaktadır. Ameliyatsız bel fıtığı tedavi yaklaşımında temel hedef omura binen fazla yükün ortadan kaldırılmasıdır. Bu hedefle hareket edildiğinde fıtık ameliyatsız tedavi edilebilmektedir.

Manuel Terapi ile Ameliyatsız Bel Fıtığı Tedavisi Nedir?

Manuel terapi, omurga rahatsızlıkları ve ortopedik problemlerde başvurulan tedavi yöntemleri arasında yer almakta ve özellikle bel fıtığı tedavisinde başarılı şekilde kullanılmaktadır. El manipülasyonları yöntemi ile çekme, germe gibi çeşitli metotlar ile omurlar üzerindeki baskıyı azaltarak deformasyona uğrayan disklerin yenilenmesi için gerekli ortamları sağlamaya yardımcı olur.

Manuel terapi ile bel fıtığı tedavisinde amaç; hareketsiz olan omurların hareketlendirilerek çalışmayan veya zayıf olan kas gruplarının aktif ve güçlü hale getirilmesidir. Düzenli egzersizler ile birlikte yürütülen manuel terapi uygulaması kısa sürede bel ağrılarını azaltarak  hastalar üzerinde iyileşme etkilerini gösterir ve düzenli manuel terapi seansları ile bel fıtığı tedavisinde başarılı sonuçlar elde eder.